સાબરમતી નદી વિશે માહિતી ગુજરાતી Sabarmati Nadi Information in Gujarati

Sabarmati Nadi Information in Gujarati સાબરમતી નદી વિશે માહિતી ગુજરાતી : હું એ ભારતની મુખ્ય પશ્ચિમ વહેતી નદીઓમાંની એક છે. હું રાજસ્થાનના ઉદયપુર જિલ્લામાં અરવલ્લી શ્રેણીમાંથી નિકળુ છુ અને સમગ્ર રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં 371 કિમી (231 માઇલ) મુસાફરી કર્યા પછી અરબી સમુદ્રમાં ખંભાતના અખાતને મળુ છે. મારી લંબાઈનો 48 કિમી (30 માઈલ) ભાગ રાજસ્થાનમાં છે, જ્યારે 323 કિમી (201 માઈલ) ગુજરાતમાં છે. હું વાકલ તરીકે પણ ઓળખાવ છુ.

સાબરમતી નદી વિશે માહિતી ગુજરાતી Sabarmati Nadi Information in Gujarati

સાબરમતી નદી વિશે માહિતી ગુજરાતી Sabarmati Nadi Information in Gujarati

ઈતિહાસ

ઈતિહાસ કહે છે કે મારી શરૂઆતની આસપાસ શિવ એ દેવી ગંગાને ગુજરાતમાં લાવ્યા હતા, અને તે મને ફરીથી અસ્તિત્વમાં લાવવાનું કારણ બન્યું હતું.ભારતના સ્વતંત્રતા સંઘર્ષ પછી, મહાત્મા ગાંધીએ મારા કિનારે સાબરમતી આશ્રમને તેમના ઘર તરીકે સ્થાપિત કર્યો.

ઉપનદી

નર્મદા અને તાપ્તી સાથે મળીને હું એ ભારતની સર્વશ્રેષ્ઠ નિર્ણાયક સ્પષ્ટી નદીની એકનદી છે. સેઈ, વાકલ, હરણાવ, હાથમતી અને વાત્રક એ મારી નદીની ઉપનદીઓ છે.

જ્યારથી મારા કિનારે અમદાવાદ શહેરની સ્થાપના થઈ હતી ત્યારથી હું અમદાવાદની જીવનશૈલીનો આવશ્યક ઘટક રહીછું. નિર્ણાયક પાણી પુરવઠો હોવા ઉપરાંત, હું સાંસ્કૃતિક અને લેઝર પ્રવૃત્તિઓ માટે પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. સૂકી મોસમમાં અમુક સમયે, મારા નદીનો પટ એ ખેતી માટેનો વિસ્તાર બની ગયો છે.

પ્રદૂષણ

હાલમાં, હું ઉદ્યોગો અને અન્ય સ્થળોએ છોડવામાં આવતા કચરાને કારણે પ્રદૂષિત છું. હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે મારી નદીમા પ્રદૂષણનું કારણ સરકારની જવાબદારીનો અભાવ છે, કારણ કે અસંખ્ય અધિકારીઓ અને ઉદ્યોગો વચ્ચેની મિલીભગત હોવાનું જણાયું હતું કે જે સારવાર ન કરાયેલ ગટર સાથે મને પ્રદૂષિત કરે છે.

ડેમ

મારી પર અને મારી ઉપનદીઓ પર અનેક જળાશયો છે. ધરોઈ ડેમ મુખ્ય નદી પર આવેલો છે. હાથમતી, હરનાવ અને ગુહાઈ ડેમ અમદાવાદની મુખ્ય નદીની ઉપરની તરફની ઉપનદીઓ પર સ્થિત છે જ્યારે મેશ્વો જળાશય, મેશ્વો પીક-અપ વિયર, માઝમ અને વાત્રક ડેમ ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉપનદીઓ પર સ્થિત છે. કલ્પસર એ ખંભાતના અખાતમાં આયોજિત પ્રોજેક્ટ છે.

ધરોઈ ડેમ સાબરમતી નદી પર 80 કિમી પર 5475 ચોરસ કિમી વિસ્તાર સાથે આવેલો છે. કેચમેન્ટ પ્લેસ અને 202 કિમીના અંતરે. વાસણા બેરેજમાં 10619 ચોરસ કિમીનો કેચમેન્ટ છે.

પ્રવાહ

રાજસ્થાનમાં તેના પ્રારંભિક સ્થાન સાથે, હું સામાન્ય રીતે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં વહુછુ. હું ગુજરાત રાજ્યમાં પ્રવેશ કરૂ છુ અને મેદાનોમાંથી પસાર થાવ છું અને પ્રવાહ સાથે આગળ વધુ છુ અને ખંભાતના અખાતમાં અરબી સમુદ્રમાં જોડાય જાવ છું.

51 કિમી સુધી વહેતા પછી, હું ઘનપંકારી ગામ નજીક વાકલ ખાતે ડાબા કાંઠે જોડાય જાવ છું. સામાન્ય રીતે તેના 67 કિ.મી. પર દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં વહેતી, હું મ્હૌરી નજીક જમણી બાજુએ સેઈ અને પછી ડાબી બાજુએ હર્ણવને લગભગ 103 કિમી પર મળુ છુ. આ સંગમની પાછળ સંબંધિત સ્ત્રોતોમાંથી નદી ધરોઈ ઘાટમાંથી વહે છે.

ઘાટીમાંથી બહાર નીકળીને, હું મેદાનોમાંથી પસાર થાવ છુ અને હાથમતી દ્વારા તેના પુરવઠાથી લગભગ 170 કિમીના અંતરે તેના ડાબા કાંઠે જોડાય જાવ છુ. આ મારી મુખ્ય ઉપનદી છે. દક્ષિણ-પશ્ચિમ માર્ગમાં પ્રવાહ સાથે આગળ વધવાનું ચાલુ રાખીને, હું અમદાવાદમાંથી પસાર થાવ છુ અને લગભગ 65 કિમી ડાઉન સરક્યુલેશન, અન્ય મુખ્ય ઉપનદી, વાત્રક, મને ડાબા કાંઠે જોડે છે, 68 કિમીના વધારાના અંતર માટે વહે છે. અરબી સમુદ્રમાં ખંભાતના  અખાત ને મળુ છું.

સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ

ઐતિહાસિક વાતાવરણ અમદાવાદને ભારતના શ્રેષ્ઠ રિવરફ્રન્ટ સ્થળોમાંનું એક બનાવે છે.રમણીય વોકથી લઈને કોન્સર્ટના સ્થળોથી લઈને વોટર સ્પોર્ટ્સ એક્ટિવિટી સુધી, સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ શું આપે છે તે જોઈને કોઈ પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ જશે. આ 10.4 કિમી લાંબા રિવરફ્રન્ટ સ્ટ્રેચમાં મારી પરનો વોકવેનો સમાવેશ થાય છે.દર વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં સાબરમતી રિવરફ્રન્ટને આંતરરાષ્ટ્રીય પતંગ મહોત્સવની ઉજવણી માટે શણગારવામાં આવે છે.સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ એ ગુજરાતની સૌથી અદભૂત ખાડીઓમાંની એક છે.

સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પ્રોજેક્ટ અર્થતંત્રને સમૃદ્ધ બનાવવા માટે સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલો સૌથી મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ છે. કેટલાક વિદ્વાનો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંશોધન મુજબ, રિવરફ્રન્ટ પ્રોજેક્ટની મુખ્ય ચિંતા મારી નદીના પ્રદૂષણને ઘટાડવા, પ્રવાસનને વધારવા અને ભાવિ પૂરને રોકવાની હતી. પ્રોજેક્ટના બીજા તબક્કાને હવે સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી મળી ગઈ છે.

ધાર્મિક મહત્વ

રાજસ્થાનમાં, એવું માનવામાં આવે છે કે માઉન્ટ આબુ પર તપસ્વી કશ્યપની તપસ્યાને કારણે મારી  ઉત્પત્તિ થઈ હતી. તેમની તપસ્યાથી શિવ પ્રસન્ન થયા અને બદલામાં શિવે તપસ્વી કશ્યપને ગંગા નદી આપી. ગંગા નદી માઉન્ટ આબુ ખાતે શિવના વાળમાંથી વહેતી હતી અને હું બની હતી. નદીની ઉત્પત્તિની આસપાસની અન્ય દંતકથામાં, દેવી શિવ ગંગાને ગુજરાતમાં લાવ્યા અને આ મારી તરફ દોરી ગયા.

FAQ’S (સામાન્ય પ્રશ્ન)

ધરોઈ ડેમ કઈ નદી પર આવેલો છે ?

ધરોઈ ડેમ સાબરમતી નદી પર આવેલો છે.

અમદાવાદ કઈ નદીના કિનારે વસેલું છે ?

અમદાવાદ સાબરમતી નદીના કિનારે વસેલું છે.

Also Read:

Kiran Bhardwaj

Kiran Bhardwaj is a content writer with 3 years of experience in post writing. Her education is B.Sc and she does accurate writing work in English, Gujrati language.

   

Leave a Comment